Research

การประยุกต์ใช้การยศาสตร์ในงานการทำงาน


อาจารย์พรเทพ แก้วเชื้อ  
อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการและโลจิสติกส์  

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร  
25 ตุลาคม 2556  

     การยศาสตร์ (ERGONOMICS) มาจากภาษากรีก 2 คำ คือ คำว่า ERGON แปลว่า  งาน และ NOMOS แปลว่า ธรรมชาติ ดังนั้นคำว่า การยศาสตร์ (ERGONOMICS)  อาจแปลได้ ธรรมชาติของงาน หรือ การทำงานที่เป็นธรรมชาติ  เพราะฉะนั้นการทำงานตามหลัก การยศาสตร์ (ERGONOMICS)  คือการทำงานที่ไม่ฝืนธรรมชาติของทั้งคน ไม่ฝืนธรรมชาติของเครื่องจักร และไม่ฝืนธรรมชาติของสิ่งแวดล้อม 
     การประยุกต์ใช้หลักการการยศาสตร์ในงานอุตสาหกรรม คือ การประยุกต์ ลักษณะงาน ภาระงาน ให้เหมาะสม ซึ่งในลักษณะงานในอุตสาหกรรมสามารถแบ่งได้ 2 แบบ ดังต่อไปนี้
     1. ลักษณะงานแบบสถิต คือลักษณะงานที่มีการเกร็งของกล้ามเนื้อต่อเนื่องเป็นระยะเวลายาวนาน เช่น การยกสิ่งของอยู่กับที่เป็นเวลานานๆ เป็นต้น  
     2. ลักษณะงานแบบพลวัต คือ ลักษณะท่าทางที่มีการเคลื่อนที่ และกล้ามเนื้อมีการทำงานตลอดเวลาทั้งกล้ามเนื้อบีบตัวและกล้ามเนื้อคลายตัว เช่น การยกสิ่งของขึ้นรถส่งของต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานๆ เป็นต้น 
     ภาระงานตามหลักการยศาสตร์สามารถแบ่งได้ 3 แบบดังต่อไปนี้
     1. ภาระงานทางร่างกาย คือ ท่าทางของร่างกาย  แรงที่ใช้ในการทำงาน  เช่น การยก  การวาง การถือ การผลัก การดึง การหมุน การบิด การกระแทก  การดัน เป็นต้น
     2. ภาระงานทางจิตใจ คือ สิ่งที่มีผลต่อความคิด  สิ่งที่มีผลต่ออารมณ์  สิ่งที่มีผลต่อความความรู้สึก เป็นต้น
     3. ภาระงานทางสิ่งแวดล้อม คือ สิ่งที่อยู่รอบๆตัวผู้ปฏิบัติงาน เช่น อุณหภูมิ ความชื้น แสงสว่าง  เสียง เป็นต้น   
     ดังนั้นการประเมินท่าทางของร่างกายส่วนใหญ่แบ่งเป็น 9 ส่วนใหญ่ๆดังนี้  1. การประเมินร่างกายส่วน ศีรษะและคอ 2. การประเมินร่างกายส่วน ลำตัว 3. การประเมินร่างกายส่วน ไหล่ 4. การประเมินร่างกายส่วน แขนส่วนบน 5. การประเมินร่างกายส่วน แขนส่วนล่าง 6. การประเมินร่างกายส่วน มือและข้อมือ 7. การประเมินร่างกายส่วน ขาส่วนบน 8.การประเมินร่างกายส่วน ขาส่วนล่าง 9. การประเมินร่างกายส่วน เท้า ดังนั้นการจะจัดสถานีงานหรือสถานที่ทำงานต่างๆ ให้เหมาะสมต้องคำนึงถึงสภาพธรรมชาติของงานทั้งหมดที่ส่งผลต่อร่างกายทั้ง 9 ส่วน เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานทำงานได้เต็มประสิทธิภาพของร่างกายในส่วนต่างๆ และส่งผลช่วยลดความเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานของผู้ปฏิบัติงาน

 

<< ย้อนกลับ